Congenital Doping ACTN3

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

En başta 100 metre koşu grubunda olmak üzere atletizmde siyahi atletlerin başarısı küçümsenemez. 2012 Londra Olimpiyatları da dahil olmak üzere son 7 olimpiyatın, 100 metre koşusundaki 56 finalistinin 56’sının da siyahi olması bir şans eseri olamaz. ACTN3 geni şampiyon mudur yoksa?

Siyahi Atletlerin Başarısı

Siyahilerin atletizmde başarısının araştırılması 1960lara dayanmaktadır. Hiçbir eğitim almamış Etiyopyalı Abebe Bikila’nın Roma Olimpiyatlarında profosyonellere karşı madalya kazanmasıyla ”acaba bir gen faktöri var mı?” soruları bilim adamlarınca araştırıldı. Kopenhag Kas Araştırmaları Enstitüsü’ne göre atletizm ile uğraşanların başarısının sadece %25’inin çevreye bağlı olduğunu ileri sürmüştür. Geri kalan tüm faktörlerin aslında doğuştan geldiğini keşfetmişlerdir. Bu genetik faktörler: Kas sağlamlığı,refleks, akciğerin potansiyel kapasitesi, kas yapısı, iskelet sağlamlığı şeklinde sıralanabilir. Amerikan İnsan Genetiği Dergis’ine göre ise siyahi atletlerin bu başarısının altında ACTN3 geni yatmaktadır. Bu gene daha sonra ”hız geni” de denilmiştir. Bazı gen araştırmacılar ise Kenya, Jamaika gibi ülkelerde çocukların en küçük yaştan büyüyene kadar okula koşarak gitmesinin etkisinin büyük olduğunu; bazı gen araştırmacılar ise Afrikalı siyahilerin geçmişte köle olarak çalışıtırılıp özgürlükleri için savaştırılmasının da kas ve kemik yapısının diğerlerinden üstün olduğunu sağladığını söylemektedir. Aslında tüm gen bilimciler ve bu konuda araştırma yapanlar bir yerde buluşmaktadır. Siyahi atletler atalarının çabalarının ödülünü almaktadır. Amerika keşfedilmeden önce orada olan siyahi insanlar çağın gerisinde olup hala mızraklarla savaşıp kas gücünü ön planda tuttukları için evrimsel süreçte torunlarına daha sağlam kas ve kemikler bırakmışlardır.

Nedir Bu ACTN3?

Alpha actinin-3’ün kısaltmasıdır. ACTN3 geninin içinde meydana gelen genetik değişimlerin kas yapısını doğrudan etkilemesiyle spor performansını da etkilenir. Bu genin 577 noktasında meydana gelen değişiklikler kas yapısını değiştirir. Bu değişim hızlı güç elde etmeyi yavaşlaştırsa da dayanıklık yönünde artış oluşturur.

Kendimizi Bilmeliyiz

Sporda çok çalışmak son derece önemli olsa da kendi kendimizin kapasitesini bilmeliyiz. ACTN3 genimiz yoksa atlet olarak dünya rekoru kıramamızın imkansıza yakın olduğunu bilmeliyiz. Olimpiyatlara bakacak olursak bir spor dalında genelde aynı kişiler şampiyon olmasa da aynı ülkeler ya da birbirine akraba ülkeler şampiyon olduğunun farkında olmalıyız.

Kaynak ve İleri Okuma:

https://ghr.nlm.nih.gov/primer/traits/athleticperformance

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3993978/

Leave a Reply

en_USEnglish
tr_TRTürkçe en_USEnglish