Atom Saati

Tahmini Okuma Süresi: 1 dakika

Atom saati hayatımızda çok önemli bir yere sahiptir. Eğer böyle bir saat olmasaydı kolumuzdaki saatler yavaş yavaş geri kaldığında veya olması gerekenden daha hızlı çalıştığında belirli bir süre geçtikten sonra neredeyse herkes saati yanlış görecek ve zamanı yanlış algılayacaktı. Bu saatler bunu engelliyor. Bu saatlerin son modellerinin yanılma payı 15 milyar yılda 1 saniye. Olur da yarın öbür gün bir olay, felaket gerçekleşirse ve bütün saatler durur, bozulur, kaybolursa bu saate bakarak doğru vakti hatasız olarak öğrenebiliriz. Tamam, bu olayın abartı tarafıydı. Peki nerelerde kullanılır?

Nerelerde Kullanılır?

Bu saatler çeşitli teknolojilerde ve bilimsel çalışmalarda kullanılır. Örneğin GPS uydularında hassas atom saatleri vardır. Bunun yanı sıra hassas bir ölçümün gerekli olduğu bilimsel çalışmalarda da kullanalır. Misal olarak; genel görelilik kuramının en önemli neticelerinden birisi, zamanın akış hızının kütleçekimden etkilenmesidir. Haliyle farklı yüksekliklerdeki saatler farklı hızlarda çalışır. Dünya gibi ufak gezegenlerde bu durumu sıradan saatler ile gözlemlemek kolay değil fakat son geliştirilen stronsiyum atom saatinin yüksekliğini yalnız 2 santimetre değiştirerek zamanın akış hızında meydana gelen değişikliği fark edebiliriz.

Bu saatler gelecekte yeryüzünün şeklinde meydana gelen değişiklikleri hassas bir biçimde belirlemek amacıyla da kullanılabilecek. Günümüzdeki saatler yetersiz de olsa yakın gelecekte geliştirilecek atom saatleri jeodezik değişiklikler ile ilgili çok daha hassas ölçümler yapacaktır.

Nasıl Çalışır?

Atom saatleri, elektronların enerji düzeyi değişimleri sırasında yaydıkları enerji dalgalarını sayarak içindeki düzenekler ile ölçen saatlerdir. Dünya’da 1960’lardan sonra zaman için referans alınmaya başlanmıştır. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’nde (NIST) Nisan 2014’te devreye alınan atom saatinin hata payının 300 milyon yıl için 1 saniyeyi geçmeyeceğini belirtti.

İlker Akemiş

Bilimlendin.com kurucusu. İstanbul Türk-Alman Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencisiyim. Araştırmayı, okumayı ve öğrenmeyi çok seviyorum, öğrendiklerimi de sizlere aktarmayı planlıyorum. Özellikle teknoloji, matematik ve uzay-zaman kavramları kategorilerinde görüşmek üzere :)

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe