Elektrostatik

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

Elektrostatik Nedir?

 

Fiziğin alt dalı olan elektrostatik; akım halinde olmayan yani hareket etmeyen elektrik yüklerinin aralarındaki etkileşimi açıklayan bir bilim dalıdır. Diğer bir deyişle plastik kaydıraktan kayarken veya metal bir cisme dokunduktan sonra kendini hissettiren çarpılmanın, yün kazağınızı çıkartırken saçlarınızın dikilmesinin sebebi.

 

Peki Bu Nasıl Oluyor?

 

Hemen hemen herkesin bildiği gibi iki tür elektrik yükü vardır. Pozitif ve negatif yük.

Pozitif yüklü cisim üzerinde (+) yük fazlalığı olan cisimlere denir. Bu yükü o cisimden elektron alarak sağlayabilirz. Negatif yüklü cisim de üzerinde (–) yük fazlalığı olan yani elektron verilmiş cisimlerdir. Eğer artı ve eksi yükler bir cisim üzerinde eşit ise o cisim nötrdür. Elektrostatik dediğimiz olay ise yazımın başında belirttiğim gibi akım halinde olmayan elektrik yüklerinin arasındaki etkileşimdir. Cam çubuk, ipek kumaşa sürtüldüğünde yük paylaşımı olur. Elektronların bir kısmı cam çubuktan ipek çubuğa geçer ve böylece cam çubuk pozitif, ipek kumaş ise negatif yüklenmiş olur. Yüklenmiş olur da yeni elektronlar yaratılmış olmaz. Sadece var olan elektronlar yer değiştirir. Elektrik yükünün korunumu yasasına bağlı olaraktan şunu rahatlıkla söylebiliriz; elektrik yükü yoktan var, vardan yok edilemez.

Elektrostatiği Hangi Alanlarda Kullanıyoruz?

 

Aslında günlük yaşantımızda birçok alanda elektrostatiği kullanıyoruz. Fotokopi makineleri, yazıcılardan tarımda ilaçlamaya kadar neredeyse her alanda… Ama ben sadece boyama işlerinde nasıl kullanıldığını detaylı bir şekilde açıklayacağım.

Boyama sektöründen önce elektrostatiğin zararlarından bahsetmek istiyorum.

-Statik elektrik bazı deri hastalıklarına sebep olabilir hatta çok nadir de olsa insan hayatını tehlikeye sokacak büyüklükteki değerlere ulaşabilir. Örneğin yıldırımlar ve şimşekler.

-Düşük voltaj ile çalışan elektronik devreleri bozabilir.

-Yanıcı veya patlayıcı özelliğe sahip sıvı ve gazlarla temasta bulunursa kötü sonuçlar doğurabilir.

Boyama işlerinde kullanımı: Önce boyanacak duvar negatif yüklenir, boyama tabancası içerisinden geçen boya tanecikleri de pozitif yüklenirler. Zıt yükler birbirini çektiği için boya tanecikleri zıt yüklü duvara düzgün bir biçimde yapışır. Böylece pürüzsüz, kusursuz bir boyama gerçekleştirilmiş olur. Bu yöntem özellikle otomotiv sektöründe yaygın olarak kullanılır.

İlker Akemiş

Bilimlendin.com kurucusu. İstanbul Türk-Alman Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencisiyim. Araştırmayı, okumayı ve öğrenmeyi çok seviyorum, öğrendiklerimi de sizlere aktarmayı planlıyorum. Özellikle teknoloji, matematik ve uzay-zaman kavramları kategorilerinde görüşmek üzere :)

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe