Hormonlar Nasıl Çalışır?

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

Hormon Nedir?

Hayatımız akıp giderken bizim vücudumuzun içinde bulunan, bizi dengede ve sağlıklı tutmaya çalışan sistemlerin genel adıdır. İç salgı da denilir. İç salgı bezlerinden (endokrin bezler) salgılanırlar. Büyümemizi, ürememizi, uykumuzu, ruh halimizi yani neredeyse bütün hayatımızı düzende tutmaya çalışırlar. Hormonlarımızdan biri bile görevini yerine getiremediğinde-az yada çok çalıştığı taktirde- büyük sıkıntılarla karşılaşabiliriz. Aşırı ilo alabilir ya da verebiliriz. Uykusuz kalabilir ya da sürekli uyuyabiliriz. Sürekli acıkabiliriz, terleyebiliriz. Bu liste hayatımızdaki her olayı kapsayacak şekilde uzatılabilir.

Hormonların Yöneticisi:Hipofiz Bezi

Beyinde yer alan hipofiz bezi, hormon üreten diğer bezlerin adeta patronudur. Büyümemizi, gelişmemizi, yaşlanmamızı düzenler ve hızına karar verir. Hamilelikten sonra süt üretimini sağlar. Yumurtalıkların çalışmasını kontrol eder ve takip eder. Bütün bu görev yoğunluğuna rağmen boyutu bir mercimek kadardır.

Hormonlar Nasıl Çalışır?

Genel itibariyle üç kısımdan oluşurlar. Bunlar:salgı bezleri, hormonlar ve hücre reseptörleri. Salgı bezlerinden hormonlar salgılanır. Salgı bezleri kan damarlarıyla çevrilidir, hormonlar bu damarları kullanarak yolculuğuna başlar. Hormonun görevini yerine getirebilmesi için hedef hücre reseptörüne bağlanması gerekir. Hormon kan yoluyla “gezer”. Hücre reseptörü hormona özgüdür yani birbirlerini tanırlar.Bu sebeple hormon gezisi sırasında hedefini tanır, bağlanır ve görevini yerine getirir. Hormonların hedefine ulaşamaması, fazla miktarda salgılanması, az miktarda salgılanması düzenimizi bozar. Salgılanmadığı durumlarda o hormonun ya da hormonların dışarıdan alınması, çok salgılandığı taktirde de zıt çalışan ya da onun salgılanmasını yavaşlatan bileşenin dışarıdan alınması gerekir.

Kısaca Bazı Hormonlar ve Görevleri

Kortizol:Strese ve kaygı bozukluğuna etki eden hormondur. Bize gün içinde belli saatlerde salgılanarak itici güç sağlar ve bizi zinde tutar. Böbreğimizdeki bezler tarafından salgılanır.
Melatonin:
Hormonların belki de en bilinenidir. Uyku düzenini ve yaşlanmayı düzenler. Yaşlanmayı geciktirir. Zifiri karanlık ortamlarda uyuyan kişilerde salgılanır.
Oksitosin:Çok yönlü bir hormondur. Sosyal davranışların üstünde pozitif etkiye neden olur. Sevginin anlamlandırılması, emzirme, cinsellik, arkadaşlık durumlarında söz sahibidir. Düşüşü depresyon, empati yoksunluğu, çaresizlik gibi etkilere neden olur.
Adrenalin:Tehlike ya da heyecan anlarında salgılanarak refleksle hareket etmeyi ve o durumdan kurtulmayı sağlar. Bizi motive eder. Eksikliği kararsızlığa ve genel anlamda isteksizliğe neden olur. İnsülin: Pankreastan salgılanır. Kandaki glikoz miktarı artınca salgılanarak dengeyi sağlar.          Glukagon:Pankreastan salgılanır. İnsülin ile ters çalışır. Kandaki glikoz miktarı azalınca salgılanır ve dengeyi sağlar.

Görsel:Wonderopolis.org

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe