Kendisini öğreneni öldüren dil: Latince!

Tahmini Okuma Süresi: 3 dakika

Latince bir dil                                                                   Latin is a language

Olabileceği kadar ölü,                                                    Dead as dead can be,

Önce Romalıları öldürdü,                                             First it killed Romans,

Şimdi beni öldürüyor!                                                   Now It’s killing me

Ölüler, onu konuşanlar                                              All are dead who spoke it

Ölüler, onu yazanlar                                                  All are dead who wrote it

Ölüler, onu öğrenenler                                              All are dead who learned it

Şanslı ölüler! Hak ettiler!                                      Lucky dead! They’ve earned it

Söyleyeni veya yazıya geçireni belli olmasa da bu nükteli şiir onyıllardır Latince öğrenenlerin ağzında dolaşmıştır. Burada ölümle bağdaştırılan Latince nasıl bu özelliği edinmiştir dersiniz? Günümüzün modern dünyasında çok kısıtlı alanlarda karşımıza çıkan ve Vatikan hariç bugün konuşulan bir dil olmayan Latince’nin diğer ölü dillerden farkı nedir?

Kökeni

SPQR (Senatus Populusque Romanus)! Efsaneye göre İsa’dan önce 4. yüzyılda bir kurt tarafından emzirilen Romulus ve Remus ikiz kardeşlerin daha sonra emzirildikleri bu bölgede bir şehir kurmaları aracılığıyla başlayan ve bugün sahip olduğumuz istisnasız bütün bilgilere kaynaklık yapan Roma İmparatorluğu bu dilin resmi olarak konuşulduğu ilk devlettir. Fakat Eski Latince Roma’dan eskiye dayanan İtalik bir dil olmasına rağmen yazılı halde derlenmesi Roma döneminde yapılmıştır. Klasik Latince ise milattan önceki son ve milattan sonraki ilk yüzyıl aralığını kapsayan dönemde bazı ses değişimleriyle Eski Latince’den ayrılmış olup Latince’nin altın çağına zemin hazırlamıştır. Altın Çağ, milattan sonra 14. Yüzyıla kadar uzanan ve Caesar’ın hükümdarlığı altında ortaya çıkan Latin edebiyatının en parlak dönemidir. Özellikle felsefe, hukuk, siyaset ve tarih bilimlerinde diğer kaynakların çevrilip Roma’ya içselleştirilmesiyle dev bir kültür hazinesi açığa çıkmıştır. Bu dönem ardınca gelen ve yaklaşık iki yüzyıl süren döneme de Gümüş Çağ ismi verilmiştir. Bu çağda edebiyat yapmacıklık ve eski üsluba bağlılık etkisi altında kalmıştır. Zaman, Genç Antik Çağ’a geldiğinde ise Doğu Roma İmparatorluğu’nda Latince, yavaşça bugün ‘Romance Languages’ denilen Latince kökenli Romen dillerine ayrılmaktadır. Şu an Dünya üzerinde Latince kökenli bir dili anadili olarak konuşan insanların sayısı yaklaşık 700 milyondur. Bu diller ise büyük ölçüde Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca ve Rumence’dir. Son olarak bugün Vatikan’da konuşulan Latince ise ‘Ecclesiastical Latin’ yani Kilise Latince’sidir ki dilin kullanım alanının dini çerçevede kaldığı isminden de rahatça anlaşılmaktadır.

Belirtildiği üzere bugün sadece bilimsel ve dini terimler için kullanılan Latince’nin yakın gelecekte ölü bir dil sayılacak olmasına çoğu çevreden tepki geldiği de belirtilmelidir. Zira bu dili öğrenen kişi uçsuz bucaksız bir bilgi hazinesine açılan kapıyı aralamış olacaktır. Kim bilir belki bir gün siz de vadettiği ödüllere erişme uğruna Latince’nin sizi öldürmesine izin verirsiniz.

‘’DE MORTUIS NIL NISI BONUM’’

Yiğit Bal

Another Turkish law student who is crazy in love with other cultures, languages, history, politics, music, dogs and tacos.

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe