Deja Vu ve Jame Vu

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

Deja Vu Nedir? Neden Olur? Zıttı Durumlar Nelerdir? Deja Vunun Farklı Yorumları

Deja Vu Nedir?

Fransızcada déjà vu “daha önce gördüm” anlamına gelir. Bizde ise “ben bu anı daha önce yaşamış gibiyim” durumuna deja vu denir. Deja vu kelimesini ilk kullanan parapsikoloji uzmanı Emile Boirac olmuştur. 1876’da Fransız Revue Philosophique dergisine yazdığı bir mektupta kullanılan bir kelime şu an bile kullanılıp üzerine araştırmalar yapılmaktadır. Bu hissin birkaç saniye sürebildiği gibi gün boyu da sürdüğü duyulmuştur. Gün boyu ve sık sık deja vu hissini yaşayan bir gencin, temporal lob epilepsi denilen bir epilepsi türünden dolayı bu hisse maruz kaldığı ortaya çıkmıştır. Daha sonra tedavi olunca, bu his gün boyu sürmeyi bırakmış.

İlk Kez Yaşadığımıza Eminsek De Olur Mu?

Deja vu, ilk kez gittiğimiz bir yerde de karşımıza çıkabilir. Örneğin, daha önce İtalya’ya hiç gitmediysek bile Pizza Kulesi’ni görünce sanki o anı daha önce yaşadığımızı hissedebiliriz. Seyahatlarde bu hissin daha çok yaşandığını biliyoruz. Nedenini birazdan inceleyecek olsak da temelde seyahatin verdiği heyecanın büyük etkisi olduğunu bilmeliyiz.

Bilime Göre Deja Vu

Beynin sağ lobu ile sol lobu küçük bir zaman için (milisaniyelerden söz ediyoruz) farklı hızda çalışırsa hızlı olan o anı anlayıp tecrübe etmişken, yavaş olan ise daha o anı yaşamamış olur. Yavaş olan kısım da o anı anlayınca biz o anı iki kez yaşamış gibi hissederiz. Bu hız farkını oluşturan nedenlere örnek olarak heyecan, bazı hastalıklar, stres diyebiliriz.

Deja Vunun Zıttı:Jame Vu

Jame Vu ise Deja Vudan farklı olarak bir şeyin bilindiği halde yabancılık hissi doğurmasına denir. Örneğin, bir arkadaşımıza bakarken bize bir anda yabancı geliyorsa bu hisse Jame Vu diyebiliriz. Bu hissi bir kelimeyi sürekli tekrarlayınca da yaşayabiliriz. Sürekli tekrarlanan kelime, bir kelime olmaktan çıkıp harflerin rastgele bir araya gelmesiyle oluşan bir topluluk gibi hissedilebilir.

Deja Vunun Farklı Yorumları

Yanlış anı sendromu ile daha önce yaşamadığımız bir anıyı yaşamışız gibi hissedebiliriz. Bunun örneklerini araştırarak yüzlerce bulabiliriz. Hiçbir zaman ailesi tarafından tacize uğramamış kişiler, bunun aksini hatırlayabiliyor. Bunu özellikle 1980’lerdeki psikolojik vakalarda görebiliyoruz. Aynı anda iki işi yapma alışkanlıkları olan insanlarda bile yanlış anı sendromu görülebiliyor.
Rüyalarımız da deja vuda etkili olabilir mi? Rüyalarımızda gördüklerimizi genelde hemen unuttuğumuz için o ana benzer bir an yaşarsak bu da deja vuyu tetikleyebilir.

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe