Elmas Nedir?

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

Tamamen karbondan oluşan ve Fransız kimyager Antoine Lavoisier’in keşfederek kayıtlara geçirdiği elmas, Dünya’nın en değerli maddelerinden birisidir. Nadir bulunmasının ve ziynet eşyası olarak kullanılmasının dışında herkesin bilmediği bir başka özelliği de Dünya’nın en sert maddeleri arasında üst sıralarda olmasıdır. Eğer bu yazıyı 2005’ten önce yazıyor olsaydım en sert madde yazardım ama Almanya’nın Bayreuth Üniversitesi 2005 yılında saf karbonu aşırı derecede ısıtarak en sert maddeyi üretmeyi başardığından dolayı en sert maddeleri arasında üst sıralarda bulunmaktadır yazıyorum.

Özellikleri Nelerdir?

Elmas ametalik özellik gösteren, erime noktası 3547 santigrat derece olan bir madendir. Karbonun modifikasyonundan birisi olan elmas saf karbondan oluşan kristarilize bir mineraldir. Karbon ile ilişkisi olmasından kaynaklı olarak kömür ile de benzer özellikler göstermektedir. Elmas ve kömürün birbirinden ayrılmasının sebebi karbon atomlarının farklı dizilmiş olmasıdır.

En belirgin fiziksel özelliği sertliğidir. Mineroloji sertlik ölçeği olan mohs ölçeğine göre sertlik düzeyi 10’dur. Asal sayı olarak da düşünebileceğimiz elmas, kendisi hariç hiçbir taş ya da alet ile çizilemez. Sertlik derecesi yüksek olan zümrüt, yakut ve safiri bile çizebilir. Yüksek saflıktadır, diğer halojenler ile bileşik oluşturmaz ve mükemmel bir elektrik izolatörüdür. Şu an bilinenler arasında ısı iletkenliği en yüksek olan maddedir.

Oluşumlarda nadir olarak bulunur. Bir karatlık elmas için yaklaşık 200-300 ton toprağın işlenmesi ya da elenmesi gerekebilir. Bundan dolayı madenciliği çok zordur ve oluşması milyonlarca yıl sürer yani şu an kullandığımız doğal elmaslar milyonlarca yıl yaşındadır. Yüksek basınç ve son derece sıcak olan yer kabuğunun derinliklerinde bulunur fakat volkanik hareketler ile yeryüzüne de çıkabilir.

İklim değişikliğinden ve asitlerden etkilenmez, kararıp bozulmaz. Birçok farklı renkte bulunabilir. Parlaklığıın sebebi ise reaktif indisinin yüksek olmasıdır. Bu oran 2,417’dir ve diğer minerallere göre oldukça yüksektir. Yakut ve safirin oranı 1,77, zümrütün ise 1,56’dır.

Hangi Ülkelerde Bulunur?

İlk elmas Hindistan’da bulundu. Hindistan’ın ardından sırasıyla Brezilya, Güney Afrika, Rusya ve Kanada’da da rezervleri bulunmuştur. Günümüzde ise elmasın çıkartıldığı ülkelerden bazıları Afrika ülkelerinin büyük bir kısmı, Rusya, Çin, Hindistan, Avustralya ve Güney Amerika ülkelerinin bir kısmıdır. Türkiye’de şu an bilinen bir elmas rezervi bulunmamaktadır. Kesim endüstrisi ise İsrail, Belçika, Rusya, Kanada, Çin, Amerika ve Hindistan’da gelişmiş durumdadır.

Yapay Elmas Yapılabilir Mi?

Yapay yoldan elmas elde edilip edilemeyeceği konusunda bir hayli fazla çalışma yapılmıştır ve bunlardan bazılarında da önemli yol kat edilmiştir. Karbonun yüksek sıcaklık ve basınçta elmasa dönüştüğünü bilen bilim insanları karbonu yüksek sıcaklık ve yüksek basınçta elmasa dönüştürmeyi başarmıştır lakin bu yapay elmaslar doğalının kalitesinin yanına bile yaklaşamamıştır. Kaliteli olmasa da en azından üretebilmeyi başardık. İlerleyen zamanlarda doğal elmasa benzer belki de denk yapay elmaslar üretebiliriz.

İlker Akemiş

Bilimlendin.com kurucusu. İstanbul Türk-Alman Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencisiyim. Araştırmayı, okumayı ve öğrenmeyi çok seviyorum, öğrendiklerimi de sizlere aktarmayı planlıyorum. Özellikle teknoloji, matematik ve uzay-zaman kavramları kategorilerinde görüşmek üzere :)

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe