Kara Delik Günlükleri-I

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

Kara delik Nedir?

Kara delikler belki de hakkında en az veriyi bildiğimiz şeylerdir. Kara delikleri açıklamak için ilk bilmemiz gereken yapı yıldızdır. Yıldızlar, kendi yer çekimleri sayesinde dev gaz bulutlarından çökerek oluşan, büyük kısmı hidrojenden oluşan, müthiş ağırlıktaki oluşumlardır. Çekirdek içerisinde füzyon olmaya devam ediyorsa yıldız da kararlı kalır. Füzyon atomların devasa enerjiler ile birbirine dönüşmesidir. Füzyonla atomlar gittikçe ağırlaşır. Hidrojenden helyuma değişen atomlar bu değişime, demire dönüşüne kadar devam eder. Demir biriktiği zaman yıldızda, kütle çekirdekte toplanır. Bu da füzyonda korunan radyasyon ve yer çekimi dengesini bozar. Sonuç olarak çekirdek çöker ve bir saniyeden kısa sürede ve ışık hızının çeyreği kadar bir hızla içe doğru patlar. Artık yıldızımız ölmüştür. Demir de füzyon sürecine devam eder, yani demirden daha ağır metaller oluşmaya başlar. Oluşan cismin kütlesine göre nötron yıldızı ya da kara delik oluşabilir. Nötron yıldızları ile ilgili bir yazımız sitemizde mevcut.
Kara deliğe bakıldığında görülen şey “olay ufkudur”. Olay ufku ışık ve maddenin kaçamadığı karanlık bölgedir. Olay ufkuna giren bir maddenin çıkmak için tek şansı ışık hızını aşmaktır, yani imkansızdır. Bilinen aksine kara delikler her şeyi çekmez. Güneş yerine eş kütleli bir kara delik konulsaydı sıcaklık haricinde bir değişiklik, Dünya için olmazdı.

Kara Deliğe Düşmek

Kara delik çevresinde zaman kavramı farklıdır. Olay ufkuna yaklaştıkça yavaşlarsınız yani zaman daha yavaş geçer. Zaman yavaşlasa da evrenin kalanını hızlı izlersiniz. Düştüğümüzde ne olur? Tahmin edilen ihtimallerden birisi girerseniz ölürsünüz. Olay ufkuna girdiğinizde kara delikler, sizin için inanılmaz derecede uzayı büker. Işık hızına ulaşamadığımız için bu yolcuğun tek yönde olduğunu unutmamanız gerekir. Kara deliğin kütlesinin yoğunluğundan dolayı yaklaştığımız her saniye vücudumuzdan bir parçaya veda ederiz. En sonunda hücreleriniz dahi atomlarına ayrılır. Diğer bir olması düşünülen ihtimal ise hemen ölmeniz. Olay ufkunu geçince direkt olarak bir ateş duvarına çarpıp ölürsünüz. Öleceğimiz konusunda hemfikirsek ölme süresinin neye bağlı olduğunu konuşalım. “Küçük” kara delikler olay ufkuna ulaşmadan sizi öldürebilirken büyük olanlarda yaşama süreniz daha uzundur.

Kara Deliklerin Büyüklüğü

Yıldız kütlesinde, Güneş’ten birkaç kat kütleli kara delikler olduğu gibi, galaksilerin merkezinde bulunup destansı kütleli kara delikler de mevcuttur. Bildiğimiz en büyük kütleli kara delik, bizim yıldızımız Güneş’ten kırk milyar katı kütleye sahip olan S2 0014+81’dir. Çapı yaklaşık olarak 240 milyar kilometredir. Bu mesafe Güneş ile Pluton arasındaki mesafenin yaklaşık 50 katıdır. Şu ana kadar keşfettiğimiz evrendeki en güçlü maddeler olsalar da kara delikler, bir gün buharlaşacaklar. Bu sürece Hawking Işıması Denir. Uzay gerçekten de boşluktan oluşmaz. Boşluk dediğimiz yerlerde sanal parçacıklar sürekli olarak birleşip ayrılır. Sanal parçacıkların bu hareketi eğer bir kara delik çevresinde olursa sanal parçacıklarından biri kara deliğe giderken diğeri ise girmekten kurtularak gerçek bir parçacık olur. Bu yüzden kara delik enerji kaybeder. Bu süreç başlarken yavaş olsa da kara delik küçüldükçe hızlanır. Kara delik büyük bir gök taşı kadar kütle kaldığında oda sıcaklığında ışıma yapar. Yaşamı bittiğinde kara delik, milyarlarca nükleer bomba enerjisinde patlar. Bu süreç bir gugol yıl (10 üzeri 100) alabilir. Bu patlama için endişelenmemize gerek yok çünkü biz bu yıkımı kara deliklerden daha önce yapacağız gibi görünüyor.

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe