Otonom Araçlar

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

 

Robotik sistemler ilerleyen teknoloji çağında insanların yaptığı bir çok şeyi yapay zeka yardımıyla yapabilmektedir. Otonom araçlar da bu ilerleyen teknolojinin yani dördüncü sanayinin devriminin bir ürünüdür.

Otonom araçlar çeşitli sensörler sayesinde çevresini algılayarak herhangi bir müdahaleye gerek duymadan karar verme ve hareket etme yetilerine sahip sürücüsüz araçlardır.

Zaman ilerledikçe sürücülerin işi kolaylaşıyor, bu görevi yapay zeka ve sensörler alıyor. Bu sayede sürücüsüz araçlara sahip bireyler bir yerden başka bir yere ulaşımı sağlarken bazı sorumluluklarını da yerine getirebilecek çünkü arabayı kullanmalarına gerek yok.

Peki Bu Sistem Nasıl Çalışıyor?

Otonom araçlar radar, bilgisayar görüşü, lidar, GPS, odometri gibi teknik ve teknolojileri kullanarak çevresindeki nesneleri algılayabilmektedir.

 

Otonom Araçların Donanımsal Özellikleri

-Şerit takip sistemi: Alman BOSCH firması tarafından tasarlanmış olan bu sistem araçların ön camının üst kısmına yerleştiriliyor ve radarlar sayesinde sinyalsiz şerit ihlali yapıldığında sürücüyü titreşim ile, ses ile veya aracın ön panelinde bulunun ekrandan uyarıyor hatta duruma göre kendi inisiyatifinde fren bile yapabiliyor.

-Radar: Aracın çevresindeki cisimleri tespit etmek için arabanın bütün çevresi radar sistemleriyle donatılmıştır. Kör noktalardaki cisimler bile araç tarafından tespit edilebiliyor.

-Kızılötesi kameralar: İnsan gözüyle görülemeyen kızılötesi ışınlar gece görüş sistemleri tarafından yola gönderiliyor. Işınların çarptığı cisimler algılanıp araç içindeki ekrana yansıtılıyor.

-GPS: Araç nerede bulunduğu ve nereye gittiği bilgilerini bu cihaz sayesinde elde ediyor.

-Stereo kameralar: Bir cismin uzaklığını belirlemek için stereo kameralar kullanılır. Bu kameralar sayesinde aracın bir kaç saniye sonraki konumu öngörülür ve herhangi bir cisimle çapışma engellenmiş olur.

 

Otonom Araçların Seviyeleri,

Bu araçlar mühendisler tarafından belirli seviyelere ayrılmışlardır. İşte bu seviyeler:

   Seviye 0: Otonom Olmayan Araçlar

Bu seviyede sorumluluğun tamamı sürücüdedir. Gösterge panelindeki herhangi bir ışık veya ses otomasyon olarak kabul edilmiyor.

   Seviye 1: Sürücü Asistanı

Şerit takibi, hız sabitleme, park etme gibi konularda kontrolü kısmen bırakabildiğimiz seviyedir. Bu seviyede araç pedalları yönetirken eş zamanlı olarak direksiyonu yönetemiyor. Bu seviyede de tüm sorumluluk sürücüdedir.

   Seviye 2: Kısmi Otonom

Kısa bir süreliğine aracın kontrolünü tamamen bırakabildiğimiz seviyedir. Bu seviyede hız sabitleme ve şerit takibi yönetimi olan iki otonom sistem birlikte çalışır. Sürücü pedallar ve direksiyonu kontrol etmese bile yolla bağlantısını kesmek gibi şansı yoktur. Otonom araç aldım ben arabayı kullanmam araba kendi kendine gitsin diyorsanız bu seviyedeki bir araç doğru bir karar değildir.

   Seviye 3: Koşullu Otonom

Araçta bulunan donanım sayesinde direksiyon ve sürat gibi unsurların araç tarafından komut alınmadan yapıldığı seviyedir. Araç yolculuk sürecini takip edebilse de sürücü yine de herhangi bir duruma karşı hazırlıklı olmalıdır.

   Seviye 4: Yüksek Otonom

Sürücünün tamamen serbest kaldığı seviyedir. Araç harekete geçme, sürüş ve park etmeyi kendi başına yapabilir ancak bu seviyedeki araçlarda yine de direksiyon ve pedallar bulunur. Araç zor koşullarda sürücüden destek istesede cevap alamasa bile sürüşe devam edebilir. Her ne kadar araç her şeyi kendi halledebiliyor olsa dahi bu seviyede de tetikte olmakta kesinlikle fayda vardır.

   Seviye 5: Tam Otonom

Otonom sürüş teknolojisinde şu an görülebilen en üst seviyedir. Bu seviyede sürücü artık sürücü değil yolcu konumundadır. Araç hiç bir şekilde sürücü desteğine ihtiyaç duymaz. Yolcular araç içerisinde dikkatli olmak yerine diledikleri gibi davranabilirler. Bir çok insanın sürücüsüz araç teknolojisinden tam olarak beklentisi de budur. Direksiyon yok, pedal yok; sadece bizi istediğimiz yere götürebilen bir araç var.

Sürücüsüz araçlarda her ne kadar beş seviye bulunsada şu ana kadar trafiğe çıkmış en yüksek seviyeli araç üçüncü seviyededir. Firmalar bu seviyeyi yükseltebilmek için bu sektöre oldukça fazla yatırım yapıyor. Günümüzdeki kazaların %90 insan kaynaklı olduğunu düşündüğümüzde bu sistem oldukça olumlu gözüksede bu araçların hata oranlarını gelecekte sürücüsüz araçlar yaygınlaştığında göreceğiz.

İlker Akemiş

Bilimlendin.com kurucusu. İstanbul Türk-Alman Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencisiyim. Araştırmayı, okumayı ve öğrenmeyi çok seviyorum, öğrendiklerimi de sizlere aktarmayı planlıyorum. Özellikle teknoloji, matematik ve uzay-zaman kavramları kategorilerinde görüşmek üzere :)

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe