Solaklık

Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika

Solak Olmak

Bazı insanlar sağ ellerini, bazılarıysa sol ellerini iyi kullanır. Yazı yazarken, spor yaparken diğer ellerini daha az verimli kullanırlar. Genelde sağ eliyle yazanlar sol eli ile yazamazlar. Bu durumun Mustafa Kemal Atatürk gibi istisnaları vardır. O ve onun gibileri kendinde hem sağlaklık hem solaklık özellikleri barındırmıştır. Ama insanların sağ ellerini kullanmaları doğal görülürken sol ellerini kullananlara daha farklı bakılır. Toplumun %90ının sağlak olması, neredeyse bütün ürünlerin sağlaklara göre yapılması, hatta birisi solaksa ailesi tarafından sağ ele alıştırılmaya zorlanması bunun göstergesidir. Örnek olarak ingilizce ‘right’ kelimesi hem sağ hem de doğru anlamına gelirken ingilizcede sol kelimesi ‘left’ eski İngilizcede zayıf anlamına gelen ‘lyft’ kelimesinden türemiştir.

Geçmişten Bugüne Solaklık

Gelişmemişten gelişmişe doğru gelecek olursak insana azımsanmayacak derecede yakın olan şempanzelerde solaklık ya da sağlaklık yoktur. Şempanzeler incelendiğinde bazı işleri sağ, bazı işleri sol elleri ile yaptıkları gözlemlenmiştir. İnsanların binlerce yıl önceki çok da zeki olmayan ataları olan Neandertallerin kalıntılarına bakarak hangi elinin daha çok kullandığını öğrenebiliyoruz. Bu işlem ön kesici dişlere bakarak yapılıyor. Hangi taraf daha çok zarar gördüyse o eli ile beslendiğini anlayabiliriz. Neandertallerin solaklık oranının %10 olduğunu biliyoruz. Aslında bu konuyu karmaşık yapan tam da bu nokta oluyor. Binlerce yıl geçse de şuanda bile solaklık oranı %10’dur. Bu aslında evrime çok da uymamaktadır. Çünkü evrim sürecinde bir tarafın baskın olması beklenir. Bilim adamları bu konuyu araştırsa da tahminin ötesine geçememişlerdir. Down sendromlu kişilerde ise %10 kuralı yoktur. Down sendromu taşıyan kişilerde bu oran %50dir. Epilepsi, serebral gibi rahatsızlıklarda da aynı %50 oran korunmaktadır.

Sağ El Mi? Sol El Mi?

Aslında bilim insanları daha anne karnında bebeğin hangi elini kullanacaği belirleyebiliyor. Bunu bebek doğduktan sonra hangi elini emdiğine bakarak da anlayabiliriz. Bebekler hangi elini emiyorsa o ellerini kullanmaya yatkın oluyorlar. Solak insanların çeşitli sporlarda sağlaklara göre bir miktar üstünlüğü bulunuyor. Buna verebilecek en iyi örnekler boks ve beyzboldur. Beyzbolda oyuncular genelde sağlaklara göre hazırlanır ya da solaklara tepkilerini tam olarak geliştiremezler. Bu da solaklara belli bir avantaj sağlar. Boksta başarı gösterenlerin yarısının solak olması bu durumun benzerinin burda da yaşandığını gösteriyor. Ama solaklığın ya da sağlaklığın bir önemi olmayan sporlar da var. Örneğin golfte başarılı olan kişilerin çok küçük bir kısmı solaktır.

Solaklık Neden Mi, Sonuç Mu?

Profesör Dorothy Bishop’a göre solaklık, disleksi ve otizm gibi rahatsızlıklarla ilişkilidir. Beynin solaklarda daha farklı organize olduğunu düşünmektedir. Solaklık Bishop’a göre bir şeyi tetikleyen bir belirtiden ibaret.

Dünya Solaklar Günü

Solak insanlardan kendini ayrıcalıklı hissedenler her 13 Ağustos’ta bu günü kutlayabilir.

Bir cevap yazın

tr_TRTürkçe
en_USEnglish tr_TRTürkçe